Verantwoorde digitalisering, AI en data

Uit ons verkiezingsprogramma

Het digitale tijdperk waarin we leven brengt veel mogelijkheden en kansen met zich mee, maar ook gevaren. Persoonsgegevens kunnen door een foutje of een bewuste actie op straat komen te liggen. Daarnaast kan een organisatie ontregeld worden door een cyberaanval, denk aan een computervirus, opzettelijke overbelasting of een digitale gijzeling. Omdat watermanagement, juist in Nederland, zo cruciaal is, kunnen waterschapswerken doelwit worden. Waterveiligheid gaat al lang niet meer alleen om stevige en hoge dijken, maar ook om cybersecurity.

• Metingen die het waterschap op rioolwater doet, bijvoorbeeld in het kader van de volksgezondheid, zijn nooit herleidbaar tot individuele personen. Ook bij metingen door drones en dergelijke wordt rekening gehouden met privacy.
• Als het waterschap ondanks alles toch slachtoffer wordt van cybercriminaliteit (zoals gijzelsoftware) wordt in geen geval geld betaald aan criminelen, omdat dit een schijnoplossing is waarmee deze misdaad in stand wordt gehouden.
• Het waterschap zorgt ervoor dat zijn IT-infrastructuur en software faalveilig is ingericht om de impact van verstoringen te beperken.
• De IT van het waterschap in brede zin, zoals het beleid rondom werktelefoons en -laptops maar ook de wijze van dataopslag, wordt getoetst aan duurzaamheidscriteria. Onnodig energieverbruik en onnodige aanschaf worden hierin meegenomen.
• Bij warm weer gebruiken datacenters water om hun servers te koelen. Het opgewarmde koelwater, waar vaak chemicaliën aan zijn toegevoegd, wordt in oppervlaktewater geloosd. Het waterschap gaat hier strenge regels voor opstellen en hierop handhaven.

Aanvulling over AI (Kunstmatige Intelligentie)

Er zitten allerlei nadelen en risico's aan het gebruik van AI. Ook in de context van het waterschap is dit relevant. Zo is het niet acceptabel dat een overheid desinformatie verspreidt of gebruikt als argument voor beleid. Ook zou júist een waterschap zich er bewust van moeten zijn dat intensief gebruik van AI een gevaar vormt voor de drinkwatervoorziening, en zouden de gevolgen voor klimaat en milieu meegenomen moeten worden in duurzaamheidsrapportages en KPI's van het waterschap. Zo zijn er nog vele andere redenen om als waterschap terughoudend om te gaan met AI.

• Het waterschap komt met eigen beleid voor het gebruiken van AI: wanneer gebruik je het per definitie niet, wanneer onder toezicht van een senior medewerker, wanneer kan het onder eigen verantwoordelijkheid van de medewerker worden gebruikt? Het algemeen bestuur neemt een besluit over dit voorgestelde beleid.
• Waterschap Brabantse Delta stapt af van Microsoft, waaronder het AI-product Copilot. Zo wordt er ook kritisch gekeken naar andere samenwerkingen met internationale big tech, die een risico met zich meebrengen op bijvoorbeeld inmenging, chantage of spionage.